Altana ogrodowa to jedno z najczęściej wybieranych rozwiązań w architekturze ogrodowej. Chroni przed słońcem, deszczem i wiatrem, a jednocześnie staje się miejscem relaksu i spotkań towarzyskich. Jeśli planujesz jej budowę, jednym z kluczowych pytań jest: jakie drewno wybrać i jakich przekrojów użyć do belek i słupów? Oto mini poradnik dla majsterkowicza.
Najważniejszym elementem każdej konstrukcji jest materiał. Do altany ogrodowej stosuje się głównie drewno iglaste: świerk, sosnę czy modrzew. Są łatwo dostępne, stosunkowo tanie i dobrze poddają się obróbce. Jednak klasyczne drewno lite ma swoje wady – może paczyć się, pękać i chłonąć wilgoć.
Dlatego coraz częściej wybieranym materiałem jest drewno klejone warstwowo BSH. To nowoczesne rozwiązanie, które powstaje z kilku suszonych lameli, łączonych klejem w mocne, proste belki i słupy. BSH wyróżnia się:
wysoką wytrzymałością na obciążenia,
odpornością na odkształcenia,
estetycznym wyglądem (gładka powierzchnia, mało sęków),
dłuższą trwałością w porównaniu z litym drewnem.
Jeśli zależy Ci na konstrukcji na lata – warto dopłacić i postawić właśnie na BSH.
Jakie przekroje drewna wybrać?
Słupy nośne
Słupy to fundament całej altany – przenoszą ciężar dachu i stabilizują konstrukcję. Ich przekrój zależy od wielkości altany i przewidywanych obciążeń (np. śnieg zimą). Najczęściej stosuje się:
12 × 12 cm – do małych altan (3 × 3 m) i lekkich zadaszeń,
14 × 14 cm – uniwersalny rozmiar do średnich altan (4 × 4 m),
16 × 16 cm i więcej – do dużych altan (powyżej 5 × 5 m) i konstrukcji narażonych na większe obciążenia.
Wysokość słupów zależy od projektu – standardowo altana ma od 220 do 250 cm wysokości.
Belki poprzeczne i podłużne
Belki łączą słupy i stanowią podstawę dla krokwi dachowych. Do ich budowy sprawdzą się przekroje:
8 × 16 cm – przy rozpiętości do 3 m,
10 × 20 cm – przy rozpiętości powyżej 4 m,
w przypadku bardzo dużych konstrukcji warto zastosować belki z BSH, które pozwalają na większe rozpiętości bez dodatkowych podpór.
Krokwie dachowe
Krokwie odpowiadają za podtrzymanie pokrycia dachowego. Najczęściej stosuje się:
6 × 12 cm – przy rozstawie co 80–100 cm,
8 × 16 cm – przy większych rozpiętościach lub cięższym pokryciu dachowym (np. dachówka).
Jak zabezpieczyć drewno?
Drewno na altanę będzie stale narażone na wilgoć i promieniowanie UV. Dlatego każdy element należy odpowiednio zaimpregnować. Najlepiej sprawdzą się:
impregnaty ciśnieniowe (stosowane fabrycznie),
oleje i lazury chroniące przed słońcem i deszczem,
środki z dodatkiem biocydów, zabezpieczające przed grzybami i owadami.
Warto także zadbać, aby słupy nie miały bezpośredniego kontaktu z gruntem. Najlepiej osadzić je w stalowych kotwach mocowanych w betonowych stopach fundamentowych. Dzięki temu drewno nie będzie nasiąkać wodą i posłuży znacznie dłużej.
Samodzielnie czy z pomocą specjalisty?
Budowa altany z gotowych elementów nie jest bardzo trudna i wielu majsterkowiczów decyduje się na samodzielne postawienie konstrukcji. Jednak przy większych altanach lub przy zadaszeniach wymagających dużej nośności warto rozważyć projekt techniczny i pomoc fachowca – zwłaszcza przy doborze przekrojów i obliczaniu obciążeń śniegiem.
Podsumowanie
Wybór odpowiednich belek i słupów to podstawa trwałej i estetycznej altany ogrodowej. Najczęściej stosuje się słupy o przekroju od 12 × 12 cm do 16 × 16 cm, belki 8 × 16 lub 10 × 20 cm oraz krokwie 6 × 12 cm. Najlepszym materiałem do budowy jest drewno BSH, które zapewnia stabilność, wytrzymałość i elegancki wygląd konstrukcji. Dzięki niemu altana nie tylko spełni swoją funkcję praktyczną, ale stanie się również ozdobą ogrodu na wiele lat.
