Grubość desek tarasowych a normy użytkowe i bezpieczeństwo

Dlaczego grubość desek tarasowych jest kluczowa dla bezpieczeństwa

Grubość desek tarasowych nie jest parametrem estetycznym, ale przede wszystkim kwestią nośności, trwałości i bezpieczeństwa użytkowania. Zbyt cienka deska ugnie się pod ciężarem, zacznie pękać przy wkrętach, a w skrajnym przypadku może doprowadzić do miejscowego załamania tarasu. Zbyt gruba z kolei podnosi koszt inwestycji i masę konstrukcji, co również ma konsekwencje projektowe.

Podstawą jest dopasowanie grubości desek do rozstawu legarów, przewidywanego obciążenia oraz gatunku drewna lub rodzaju kompozytu. Ten sam rozstaw, który „utrzyma” długowłóknistą modrzewiową deskę 27 mm, może okazać się niewystarczający przy miękkim sośnie 21 mm lub kompozycie słabszej klasy.

Bezpieczeństwo na tarasie regulują przede wszystkim obciążenia użytkowe zawarte w przepisach budowlanych oraz ogólne zasady projektowania konstrukcji drewnianych. Grubość desek jest jednym z kluczowych elementów, które pozwalają te normy spełnić. W praktyce właśnie od niej zaczyna się rozsądny dobór pozostałych parametrów: rozstawu legarów, szerokości desek i sposobu mocowania.

Przy planowaniu tarasu trzeba zakładać nie tylko codzienne użytkowanie przez domowników, ale także okresowe większe obciążenia: rodzinne spotkania, grill dla kilkunastu osób, jacuzzi stacjonujące na tarasie czy ciężkie donice. W takich sytuacjach zbyt cienkie deski potrafią „oddać” wszystkie swoje słabości w ciągu jednego sezonu.

Normy i przepisy dotyczące obciążeń a dobór grubości deski

Choć w polskich przepisach trudno znaleźć tabelę z gotową informacją „jaką grubość deski tarasowej zastosować”, konkretne wymagania wynikają pośrednio z norm obciążeniowych i zasad projektowania. To na ich podstawie konstruktor ocenia, czy dana grubość i rozstaw desek zapewniają bezpieczeństwo.

Obciążenia użytkowe zgodnie z Eurokodami i przepisami krajowymi

Podstawą jest przyjęcie odpowiedniej wartości obciążenia użytkowego działającego na powierzchnię tarasu. W praktyce stosuje się założenia podobne do balkonów, loggii i tarasów zewnętrznych przewidzianych dla ludzi. W dokumentach projektowych typowo przyjmuje się obciążenie rzędu 2,0–4,0 kN/m² w zależności od przeznaczenia tarasu i klasy obiektu.

Im większe obciążenie przyjmiemy w obliczeniach, tym większa musi być sztywność układu deska–legar. Wprost przekłada się to na minimalną dopuszczalną grubość deski dla danego rozstawu legarów. Zasada jest prosta: cienka deska na dużym rozstawie legarów ugnie się znacznie bardziej niż grubsza na tym samym rozstawie.

Dla tarasów przy domach jednorodzinnych przyjmuje się zwykle obciążenie użytkowe na poziomie ok. 2,0–2,5 kN/m². Jeśli jednak taras ma służyć jako przestrzeń dla większych zgromadzeń (lokal gastronomiczny, pensjonat), konstrukcja powinna być liczona bardziej rygorystycznie. W takich realizacjach grubsze deski (np. 28–32 mm) są praktycznie standardem.

Normy projektowe dla konstrukcji drewnianych a taras

Przy drewnianych tarasach konstrukcja nośna i same deski muszą być projektowane według zasad wynikających z norm projektowych dla konstrukcji drewnianych (Eurokody i odpowiednie dokumenty krajowe). Normy te określają:

• jakie klasy wytrzymałości drewna można przyjmować,
• jak uwzględniać warunki środowiskowe (na zewnątrz, poddasze, wnętrze),
• jak liczyć ugięcia dopuszczalne dla elementów zginanych, takich jak deski,
• jak dobrać spoina i sposób mocowania (wkręty, klipsy, łączniki).

W normach przyjmuje się m.in. maksymalne dopuszczalne ugięcie elementu zginanego pod obciążeniem użytkowym, np. L/300 lub L/400, gdzie L to rozpiętość między podporami (tu: rozstaw legarów). Dla tarasów dąży się często do bardziej rygorystycznych wartości, bo komfort użytkowania jest równie ważny jak sama wytrzymałość na zniszczenie. Nadmierne ugięcia wywołują uczucie „sprężynowania” i niepewności u użytkowników.

Jeśli deska ma spełnić kryterium ugięcia przy zadanym obciążeniu i rozstawie legarów, jej grubość nie może być przypadkowa. Obniżenie grubości o kilka milimetrów działa na niekorzyść mocniej, niż wielu inwestorom się wydaje, ponieważ nośność na zginanie rośnie wykładniczo wraz z wysokością przekroju.

Ograniczenia wynikające z bezpieczeństwa użytkowników

Poza samą nośnością, normy i zdrowy rozsądek wymagają, aby pokład tarasu był bezpieczny w eksploatacji także w kontekście:

• braku ostrych krawędzi i drzazg w strefie użytkowej,
• odporności na ślizganie przy powierzchni mokrej lub oblodzonej,
• stabilności wymiarowej – ograniczenia pękania, skręcania i odkształceń.

Zbyt cienkie deski mają tendencję do większych odkształceń, szczególnie gdy drewno nie jest idealnie suche lub kiedy pracuje w trudnych warunkach (pełne nasłonecznienie, brak zadaszenia, zmiany wilgotności). Takie odkształcenia prowadzą do wypychania wkrętów, powstawania szczelin, zadziorów, a w następstwie – do zwiększonego ryzyka potknięć i urazów.

W praktyce dlatego w większości poważnych systemów tarasowych producenci wprowadzają zalecane minimalne grubości desek dla swojego systemu legarowania i nośności. Dobrą praktyką jest traktowanie takich zaleceń nie jako sugestii, lecz jako realnego minimum wynikającego z badań i obliczeń.

Standardowe grubości desek tarasowych i ich przeznaczenie

Rynek oferuje szeroki zakres grubości desek tarasowych: od bardzo cienkich, nadających się tylko na lekkie podesty, po masywne deski stosowane w obiektach użyteczności publicznej. Wybór nie powinien być podyktowany wyłącznie ceną lub dostępnością w składzie, ale dopasowaniem do planowanych obciążeń i rozwiązań konstrukcyjnych.

Najczęściej spotykane grubości desek drewnianych

Dla tarasów z drewna rodzimego i egzotycznego najpopularniejsze przekroje to:

• 19–21 mm – deski cienkie, stosowane na lekkie tarasy, pomosty przydomowe, podesty nad utwardzonym podłożem lub płytami betonowymi, przy małym rozstawie legarów,
• 24–27 mm – grubość „standardowa” dla większości tarasów przydomowych, odpowiednia przy typowym rozstawie legarów 40–50 cm,
• 28–32 mm – deski masywniejsze, preferowane przy większych obciążeniach, większym rozstawie legarów lub w obiektach o podwyższonych wymaganiach bezpieczeństwa,
• ≥35 mm – deski ciężkie, stosowane rzadziej, zwykle przy bardzo intensywnym użytkowaniu (np. tarasy publiczne, pomosty nad wodą, strefy z ruchem wózków).

W praktyce domowej najczęściej spotyka się zakres 24–28 mm. Grubości bliżej 20 mm pojawiają się głównie w tańszych realizacjach lub w zestawach „marketowych”, które bywają projektowane na granicy rozsądnej nośności, zwłaszcza przy zbyt dużym rozstawie legarów.

W przypadku drewna o wysokiej gęstości (np. bangkirai, ipe, garapa) cienka deska 21 mm może mieć wysoką nośność, jednak zmniejsza się margines błędu montażowego – niewłaściwy rozstaw legarów lub słabe podparcie szybko przełożą się na ugięcia.

Typowe grubości desek kompozytowych WPC

Deski kompozytowe (WPC) rządzą się nieco innymi prawami. Występują najczęściej w dwóch wersjach:

• deski pełne – masywne, zbliżone grubością do drewna,
• deski komorowe – z pustymi przestrzeniami wewnątrz, lżejsze i tańsze, ale o ograniczonej nośności.

Przykładowe grubości desek kompozytowych:

• 19–24 mm – raczej w systemach pełnych lub wzmocnionych,
• 24–28 mm – standard dla desek komorowych,
• ≥30 mm – deski o podwyższonej nośności, przeznaczone do większych rozpiętości i intensywnego użytkowania.

O nośności deski kompozytowej decyduje nie tylko grubość, ale układ komór, rodzaj surowca, zawartość mączki drzewnej i dodatków. Dlatego w kompozytach absolutnie kluczowe jest stosowanie się do instrukcji producenta: dozwolonych rozstawów legarów i ograniczeń zastosowania. W wielu systemach przy grubości około 25 mm rozstaw legarów nie powinien przekraczać 35–40 cm, zwłaszcza jeśli deska jest komorowa.

Przykładowa tabela zależności grubość – zastosowanie

Dla uporządkowania, poniżej syntetyczne zestawienie orientacyjnych zakresów wykorzystania różnych grubości desek tarasowych (przykład poglądowy, nie zastępuje obliczeń konstrukcyjnych ani zaleceń producenta):

Takie zestawienia warto traktować jako punkt wyjścia. Ostateczny dobór zawsze powinien uwzględniać specyfikę projektu, gatunek drewna, rodzaj kompozytu oraz sposób podparcia desek.

Grubość desek a rozstaw legarów i ugięcia – jak to ze sobą zgrać

Grubość deski tarasowej nie może być rozpatrywana w oderwaniu od rozstawu legarów. To właśnie te dwa parametry razem decydują o ugięciach, a tym samym o komforcie i bezpieczeństwie użytkowania tarasu. Przy niekorzystnym zestawieniu (cienka deska + duży rozstaw) taras może „sprężynować” pod stopą, nawet jeśli formalnie nie grozi zawaleniem.

Podstawowa zależność: im większa rozpiętość, tym większa wymagana grubość

Deska tarasowa pracuje jak belka swobodnie podparta na legarach. Ugięcie zależy od:

• rozpiętości między legarami (L),
• obciążenia na m² (q),
• modułu sprężystości drewna/kompozytu (E),
• momentu bezwładności przekroju (I), który rośnie z potęgą grubości.

W praktyce oznacza to, że zwiększając grubość deski o kilka milimetrów, mocno zmniejszamy jej ugięcie. Natomiast każde zwiększenie rozstawu legarów bez zmiany grubości działa odwrotnie: deska ugina się bardziej, jest podatniejsza na pęknięcia i „miękkość” pod stopą.

Dlatego w przypadku, gdy z różnych przyczyn (np. istniejąca konstrukcja betonowa, instalacje pod tarasem) nie można zagęścić legarów, rozsądniej jest przejść na grubszą deskę, niż oszczędzać kilka milimetrów kosztem odczuwalnej sprężystości całego pokładu.

Przykładowe zestawienia grubości i rozstawu legarów

Producenci systemów tarasowych często proponują konkretne zestawy parametrów. Poniżej poglądowy przykład zależności grubości deski drewnianej od bezpiecznego rozstawu legarów dla tarasu przydomowego (orientacyjne wartości przy drewno klasy średniej, obciążenie typowe):

Orientacyjne konfiguracje dla popularnych przekrojów

Przy założeniu tarasu przydomowego, typowego obciążenia użytkowego i drewna w klasie zbliżoneej do C24 (lub kompozytu o porównywalnej sztywności), spotyka się najczęściej takie konfiguracje:

• Deska 19–21 mm – legary co 30–35 cm, sporadycznie 40 cm przy twardszych gatunkach i pełnym podparciu,
• Deska 24–27 mm – legary co 40–45 cm, przy gatunkach twardych (np. modrzew syberyjski, egzotyki) często dopuszcza się 50 cm,
• Deska 28–32 mm – legary co 45–50 cm, przy dobrej sztywności materiału i poprawnym montażu także do 55–60 cm,
• Deska ≥35 mm – legary co 50–60 cm, ale każdorazowo po weryfikacji obliczeniami, zwłaszcza w obiektach publicznych.

Na papierze zwiększanie rozstawu legarów kosztem grubości deski może wydawać się ekonomiczne. W praktyce częściej opłaca się zagęścić legary i zostać przy rozsądnej, typowej grubości niż zamawiać rzadki, bardzo gruby przekrój, który podnosi ciężar i koszt tarasu.

Dobrym testem jest krótka próba „na sucho”: dwie lub trzy deski ułożone na planowanym rozstawie legarów, jedna osoba wchodzi i przechadza się po nich. Jeżeli już na tym etapie pokład „pływa” pod stopą, w gotowym tarasie będzie tylko gorzej.

Ugięcia dopuszczalne a odczucie komfortu

Normy konstrukcyjne dopuszczają określone ugięcia belek i płyt, wyrażane najczęściej jako ułamek rozpiętości (np. L/300, L/400). Dla tarasów przydomowych przyjmuje się zwykle granice zbliżone do tych stosowanych dla stropów drewnianych, ale komfort użytkownika bywa bardziej wymagający niż „suche” przepisy.

Nawet jeśli obliczeniowo dopuszczalne jest ugięcie rzędu kilkunastu milimetrów, część osób odbierze taki taras jako niestabilny. Stąd w praktyce projektowej przyjmuje się często bardziej rygorystyczne kryteria, np. rzędu L/400–L/500, a przy smukłych, cienkich deskach jeszcze mniejsze ugięcia graniczne.

Trzeba też uwzględnić, że drewno i kompozyt z czasem „siadają” – pojawia się pełzanie materiału, rozluźnienie połączeń i zwiększenie ugięć długotrwałych. Taras, który na początku „ledwo, ledwo” spełnia kryteria, po kilku sezonach może ich już nie dotrzymywać. Zapas sztywności na starcie nie jest więc fanaberią, tylko elementem bezpieczeństwa i trwałości.

Grubość desek w kontekście norm i wytycznych technicznych

Choć brak jednej, szczegółowej normy stricte „tarasowej”, wykonawcy i projektanci posiłkują się zestawem dokumentów, które wyznaczają ramy bezpieczeństwa i trwałości. Grubość desek jest w nich powiązana m.in. z nośnością, odpornością na poślizg, trwałością biologiczną oraz klasą użytkowania.

Normy obciążeń i klasy użytkowania tarasów

Do określania obciążeń stosuje się przede wszystkim przepisy dotyczące konstrukcji budowlanych oraz wytyczne dla stropów i balkonów. W praktyce tarasy przydomowe zalicza się do kategorii użytkowych o obciążeniu charakterystycznym ok. 2,0–3,0 kN/m². Tarasy publiczne, pomosty czy trybuny muszą spełniać wymagania dla wyższych kategorii obciążeń, co przekłada się bezpośrednio na konieczność stosowania grubszego pokładu.

Grubość deski musi więc odpowiadać:

• przewidywanej kategori użytkowania (prywatny / półpubliczny / publiczny),
• rodzajowi i częstotliwości obciążeń (ruch pieszych, wózków, sprzętu ogrodowego),
• wymaganiom dotyczącym ugięcia i drgań.

Przypadek typowy: taras przy domu jednorodzinnym – grubość deski 24–28 mm przy rozstawie legarów 40–50 cm jest zwykle wystarczająca. W pensjonacie z często organizowanymi imprezami, gdzie na tarasie gromadzi się wiele osób, lepszym kierunkiem będzie zakres 28–32 mm z bardziej konserwatywnym rozstawem legarów.

Wytyczne dotyczące antypoślizgowości i powierzchni desek

Bezpieczeństwo użytkowe to nie tylko nośność, ale także odporność na poślizg. W odniesieniu do tarasów często stosuje się klasyfikacje podobne do tych używanych w posadzkach i okładzinach zewnętrznych (np. klasy antypoślizgowości na mokro). Choć większość tych dokumentów dotyczy płytek, ich zasady przenosi się na deski, badając współczynnik tarcia powierzchni.

Grubość deski wpływa tu pośrednio. Cieńsza, wiotka deska:

• łatwiej się odkształca, co sprzyja zbieraniu się wody w zagłębieniach,
• częściej pęka lub skręca się, tworząc lokalne „rynienki”,
• powoduje trudniejszy odpływ wody i szybsze porastanie glonami.

Grubszy, sztywniejszy pokład utrzymuje stabilną geometrię, dzięki czemu woda sprawniej spływa i powierzchnia jest bardziej przewidywalna pod stopą. W normowych wytycznych dotyczących bezpieczeństwa użytkowników, choć nie ma wprost mowy o konkretnej grubości, sztywność elementów pokładu jest jednym z czynników wpływających na ocenę ryzyka poślizgu i potknięć.

Trwałość biologiczna a przekrój deski

Normy dla drewna konstrukcyjnego i elementów zewnętrznych wprowadzają pojęcie klas użytkowania (kontakt z wodą, ziemią, warunki zewnętrzne) oraz wymagań co do trwałości biologicznej. Tarasy znajdują się zwykle w klasie 3, a przy bezpośrednim kontakcie z gruntem – nawet wyżej.

Grubsza deska ma w tym kontekście dwie przewagi:

1. Większy zapas materiału – powierzchniowe spękania, erozja czy degradacja biologiczna postępują wolniej względem całej grubości.
2. Mniejsza skłonność do głębokich pęknięć – przy odpowiednio dobranej szerokości i prawidłowym suszeniu naprężenia rozkładają się korzystniej.

W wielu wytycznych branżowych dla tarasów z drewna w warunkach klasy 3 wskazuje się minimalne grubości rzędu 24–28 mm właśnie z uwagi na trwałość, a nie tylko na nośność. Deska 19–21 mm w miejscu mocno narażonym na wodę i promieniowanie UV potrafi po kilku latach pracować tak intensywnie, że pojawiają się rysy pełnej grubości, co radykalnie obniża jej nośność i bezpieczeństwo.

Skutki stosowania zbyt cienkich desek – problemy z eksploatacją i bezpieczeństwem

Pokusa „odchudzenia” tarasu jest spora: cieńsza deska to niższa cena materiału, mniejszy ciężar i często atrakcyjniejsza oferta handlowa. W praktyce proste oszczędności bardzo szybko wracają w postaci usterek, reklamacji i kosztownych napraw.

Sprężynowanie i drgania pokładu

Zbyt cienka deska w połączeniu z dużym rozstawem legarów powoduje wyraźne sprężynowanie. Przy przechodzeniu osób pokład „faluje”, a przy dynamicznym obciążeniu (biegające dzieci, skoki) może wręcz wpadać w wyczuwalne drgania.

Od strony bezpieczeństwa oznacza to:

• większe ryzyko utraty równowagi, zwłaszcza u osób starszych i dzieci,
• lokalne przeciążanie wkrętów i klipsów montażowych, co z czasem prowadzi do luzów,
• możliwość powstawania rys i mikropęknięć w strefach największego zginania.

Często dopiero po pierwszej zimie widać skutki takiej konfiguracji: część desek zaczyna „klaskać”, pojawia się charakterystyczne skrzypienie, a połączenia na łbach wkrętów stają się luźne.

Wyrywanie mocowań i uszkodzenia krawędzi

Każda deska przenosi obciążenia na legary za pośrednictwem wkrętów, klipsów lub innych łączników. Przy cienkim przekroju ilość materiału nad i pod elementem mocującym jest mniejsza, a naprężenia skupiają się na stosunkowo niewielkiej strefie. Gdy do tego dojdą duże ugięcia, następstwa są łatwe do przewidzenia:

• wkręty stopniowo się wyszarpują lub „pracują” w powiększającym się otworze,
• krawędzie przy klipsach mogą się wykruszać (dotyczy szczególnie kompozytów komorowych),
• pojawiają się charakterystyczne pęknięcia promieniste wokół wkrętów na końcach desek.

Efekt użytkowy: deska przestaje być stabilna, pojawia się „klikanie” przy każdym kroku, a w skrajnym przypadku dochodzi do złamania krawędzi czy całkowitego wyskoczenia deski z mocowań. Takie zdarzenia stanowią już realne zagrożenie dla użytkownika.

Pęknięcia, skręcanie i ryzyko potknięć

Cienkie deski są znacznie bardziej podatne na odkształcenia wilgotnościowe. Różnice wilgotności między górną a dolną stroną deski generują momenty skręcające, którym niewielki przekrój trudniej się oprzeć. Efekt:

• „łódkowanie” – wyraźne wygięcie środka deski do góry lub w dół,
• „śmigłowanie” – skręcenie przekroju, przez co krawędzie są na różnych wysokościach,
• powstawanie uskoków między sąsiednimi deskami.

Każdy z tych efektów przekłada się na komfort i bezpieczeństwo: stopy zaczepiają o krawędzie, w szczelinach łatwiej utkwi obcas, a woda gromadzi się w zagłębieniach. W skrajnych przypadkach krawędzie potrafią się unieść nawet o kilkanaście milimetrów, co jest już poważnym ryzykiem potknięcia.

Dobór grubości desek w zależności od typu obiektu

Nie istnieje jedna „słuszna” grubość. Inny przekrój sprawdzi się na małym tarasie kawowym, a inny przy nabrzeżnym pomoście czy w strefie gastronomicznej. Rozsądnie jest powiązać wybór z charakterem obiektu i przewidywanym sposobem użytkowania.

Tarasy przydomowe i balkony

W zabudowie jednorodzinnej i na balkonach w budynkach wielorodzinnych przeważnie dominuje ruch pieszy o umiarkowanej intensywności. Dla takich zastosowań:

• drewno rodzime (sosna, świerk, modrzew) – grubość 24–28 mm,
• drewno egzotyczne o wysokiej gęstości – możliwe 21–24 mm, choć 24–28 mm daje większy komfort,
• WPC komorowy – zwykle ok. 24–26 mm przy zachowaniu zalecanego przez producenta rozstawu legarów.

Przy balkonach szczególnie istotne jest ograniczenie ciężaru własnego. Stąd zamiast masywniejszych desek częściej stosuje się gęstsze legarowanie oraz lżejsze, ale odpowiednio sztywne systemy desek.

Tarasy gastronomiczne, pensjonaty, obiekty rekreacyjne

W miejscach, gdzie ruch pieszych jest większy, a obciążenia bardziej dynamiczne (tłum ludzi, przestawiane meble, wózki kelnerskie), bezpieczniejsze stają się grubsze przekroje:

• drewno twarde (modrzew syberyjski, egzotyki) – 28–32 mm,
• WPC o podwyższonej nośności – min. 26–28 mm, najlepiej w wersji pełnej lub z wzmocnionymi komorami,
• lokalne zagęszczenie legarów w strefach szczególnie obciążonych, np. przy wejściach, przy barze, w ciągach komunikacyjnych.

W takich obiektach ważne jest też akustyczne zachowanie pokładu. Grubsze, sztywniejsze deski mniej rezonują, co ogranicza dudnienie i hałas przy chodzeniu.

Pomosty, nabrzeża, tarasy publiczne

W obiektach publicznych, gdzie taras stanowi element konstrukcji dostępnej dla dużej liczby użytkowników, kryteria są zdecydowanie ostrzejsze. Zazwyczaj wymaga się:

• desek drewnianych o grubości co najmniej 32–35 mm, często z drewna konstrukcyjnego klejonego warstwowo lub gatunków o podwyższonej trwałości,
• desek kompozytowych pełnych lub specjalnych systemów WPC o grubości ≥30 mm, z jednoznacznie określoną nośnością w dokumentacji technicznej,
• projektu konstrukcyjnego uwzględniającego obciążenia wyjątkowe (np. zgromadzenia ludzi, sprzęt techniczny, wózki serwisowe).

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Jaka minimalna grubość deski tarasowej jest bezpieczna?

Za absolutne minimum dla tarasów przydomowych uznaje się zwykle deski o grubości 24–25 mm, przy zachowaniu odpowiednio małego rozstawu legarów (ok. 40 cm) i prawidłowym montażu. Cieńsze deski 19–21 mm mogą być stosowane tylko w lekkich konstrukcjach, nad stabilnym podłożem (np. płytą betonową) i przy bardzo gęstym legarowaniu.

W obiektach o większych obciążeniach (lokale usługowe, pensjonaty, tarasy publiczne) bezpieczniejszym standardem są deski 28–32 mm, co wynika z wyższych wymaganych obciążeń użytkowych i mniejszych dopuszczalnych ugięć.

Od czego zależy dobór grubości desek tarasowych według norm?

Grubość deski tarasowej dobiera się pośrednio na podstawie norm obciążeniowych (Eurokody) i norm projektowych dla konstrukcji drewnianych. Kluczowe są:

• przyjęte obciążenie użytkowe tarasu (najczęściej 2,0–2,5 kN/m² dla domów jednorodzinnych),
• rozstaw legarów (im większy, tym deska musi być grubsza i sztywniejsza),
• klasa wytrzymałości i gatunek drewna lub rodzaj kompozytu,
• dopuszczalne ugięcie (np. L/300, L/400), które wpływa na komfort użytkowania.

Projektant na podstawie tych parametrów sprawdza, czy dana grubość deski zapewni wymaganą nośność i sztywność przy określonym układzie konstrukcyjnym.

Czy istnieją w Polsce przepisy określające konkretną grubość desek tarasowych?

Polskie przepisy i normy nie podają wprost tabeli typu „do tarasu X stosuj deskę o grubości Y mm”. Wymagania dotyczące grubości wynikają pośrednio z norm obciążeniowych (dla balkonów, loggii, tarasów użytkowych) oraz z ogólnych norm projektowych dla konstrukcji drewnianych i kompozytowych.

Oznacza to, że konkretna grubość jest efektem obliczeń konstruktora i zaleceń systemowych producenta, a nie sztywno narzuconą wartością z rozporządzenia. Z tego względu warto traktować wytyczne producentów desek i legarów jako realne minimum, a nie tylko „marketingową sugestię”.

Jaką grubość desek tarasowych wybrać do domu jednorodzinnego?

Dla typowego tarasu przy domu jednorodzinnym, z normalnym użytkowaniem (rodzina, goście, okazjonalne spotkania) najczęściej stosuje się deski o grubości 24–28 mm, przy rozstawie legarów 40–50 cm. Taki układ pozwala zazwyczaj spełnić standardowe obciążenia użytkowe i ograniczyć ugięcia.

Jeśli planowane są większe obciążenia punktowe (np. jacuzzi, ciężkie donice, grill gazowy na stałe) lub większe zgromadzenia osób, warto rozważyć deski 28–32 mm albo zagęszczenie rozstawu legarów, co poprawi sztywność i komfort użytkowania.

Czy deski tarasowe 21 mm są bezpieczne?

Deski 19–21 mm mogą być bezpieczne tylko w określonych warunkach: przy małych rozstawach legarów, stabilnym podłożu i umiarkowanym obciążeniu. Często stosuje się je na lekkie podesty, pomosty przydomowe lub tarasy nad płytą betonową, gdzie obciążenie przenosi w dużej mierze podkonstrukcja.

Przy zbyt dużym rozstawie legarów cienkie deski mają tendencję do nadmiernego „sprężynowania”, pękania przy wkrętach i odkształceń, co obniża bezpieczeństwo i komfort. Dlatego w pełnowartościowych tarasach użytkowych częściej zaleca się zakres 24–28 mm jako bezpieczniejszy standard.

Jak dobrać grubość desek do rozstawu legarów?

Im większy rozstaw legarów, tym deska musi być grubsza i sztywniejsza, aby spełnić wymagania co do ugięcia i nośności. Przykładowo:

• deski 19–21 mm – tylko przy gęstym legarowaniu i lekkich obciążeniach,
• deski 24–27 mm – typowo przy rozstawie legarów ok. 40–50 cm na tarasach przydomowych,
• deski 28–32 mm – przy większych rozstawach i/lub zwiększonych obciążeniach (obiekty usługowe, publiczne).

Optymalny dobór zawsze powinien uwzględniać także gatunek drewna, klasę wytrzymałości i warunki środowiskowe (ekspozycja na słońce, wilgoć, brak zadaszenia).

Czy grubość desek kompozytowych WPC dobiera się tak samo jak drewnianych?

W przypadku desek kompozytowych WPC grubość to tylko jeden z parametrów. O nośności decyduje także budowa profilu (pełny czy komorowy), układ i grubość ścianek komór, a także skład samego kompozytu. Standardowe grubości to najczęściej 24–28 mm dla desek komorowych i ok. 19–24 mm dla desek pełnych.

Dobór grubości i rozstawu legarów w systemach WPC powinien zawsze opierać się na kartach technicznych i wytycznych producenta. Samo „przełożenie” zasad z drewna na WPC może być błędne, bo różny jest moduł sprężystości i sposób pracy materiału pod obciążeniem.

Co warto zapamiętać

• Grubość desek tarasowych jest kluczowa dla nośności, trwałości i bezpieczeństwa – zbyt cienkie deski uginają się, pękają i mogą prowadzić do lokalnych załamań, a zbyt grube niepotrzebnie zwiększają koszt i masę konstrukcji.
• Dobór grubości desek musi być powiązany z rozstawem legarów, przewidywanym obciążeniem oraz rodzajem materiału (gatunkiem drewna lub kompozytu), ponieważ te same rozstawy inaczej „pracują” przy różnych materiałach i wymiarach.
• Wartości obciążeń użytkowych wynikające z Eurokodów i przepisów krajowych (zwykle 2,0–2,5 kN/m² dla domów jednorodzinnych i więcej dla obiektów publicznych) bezpośrednio wpływają na wymaganą sztywność układu deska–legar, a więc na minimalną grubość deski.
• Normy projektowe dla konstrukcji drewnianych określają m.in. dopuszczalne ugięcia (np. L/300, L/400), dlatego zmniejszenie grubości deski nawet o kilka milimetrów może istotnie obniżyć jej nośność na zginanie i komfort użytkowania tarasu.
• Zbyt cienkie deski są bardziej podatne na odkształcenia, pękanie, skręcanie i wypychanie wkrętów, co zwiększa ryzyko powstawania szczelin, zadziorów, potknięć i innych zagrożeń dla użytkowników.
• Bezpieczeństwo tarasu obejmuje nie tylko wytrzymałość, ale też brak drzazg i ostrych krawędzi, odpowiednią antypoślizgowość oraz stabilność wymiarową, które łatwiej zapewnić przy właściwie dobranej, wystarczająco dużej grubości desek.

Wpadnij też tutaj:

• 

  Larch kontra sosna na taras: porównanie…

• 

  Współczynnik nośności drewna – jakie normy mają…

• 

  DIY: deska do krojenia z odzysku – renowacja i pielęgnacja

• 

  Jak dobrać kolor bejcy do dębu, sosny i modrzewia,…

• 

  Jak montować deski tarasowe? Najczęstsze błędy

• 

  Konstrukcja ogrodzenia z drewna: słupki, rygle i…